Analiza bramkarza – dobra interwencja zaczyna się wcześniej niż myślisz

Kiedy analizujemy grę bramkarza, bardzo łatwo skupić się na ostatnim elemencie akcji.

Obronił czy nie obronił? Złapał czy odbił? Dobra czy zła technika?

Tymczasem dobra interwencja bramkarza – podobnie jak błąd – często zaczyna się kilka sekund wcześniej.

W ProKeepers podczas treningu bramkarskiego i analizy wideo bramkarza staramy się patrzeć na całe działanie. Interesuje nas nie tylko sama technika obrony, ale również pozycjonowanie, obserwacja gry, komunikacja, przemieszczanie się, podejmowanie decyzji oraz zachowanie po zakończeniu interwencji.

Dlatego analizę działania bramkarza możemy podzielić na kilka faz.

1. Faza przygotowawcza – co bramkarz robi przed interwencją?

Zanim dojdzie do strzału, dośrodkowania, sytuacji 1 na 1 czy wyjścia do piłki, bramkarz już wykonuje swoją pracę.

W analizie zwracamy uwagę m.in. na:

• pozycjonowanie bramkarza względem piłki, bramki i zawodników,

• sposób przemieszczania się,

• obserwację piłki i otoczenia,

• pozycję gotowości,

• komunikację z obrońcami,

• przewidywanie rozwoju sytuacji.

To właśnie tutaj może powstać błąd, który zobaczymy dopiero kilka sekund później.

Bramkarz może wykonać prawidłową technicznie interwencję, ale znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji przez wcześniejsze złe ustawienie. Może też nie zdążyć do piłki nie dlatego, że jest za wolny, ale dlatego, że wcześniej niewłaściwie się pozycjonował.

Dlatego trening bramkarza nie powinien ograniczać się wyłącznie do nauki techniki bramkarskiej.

2. Faza działania – decyzja i wykonanie

Piłka znajduje się już w obszarze działania bramkarza. Teraz musi on rozpoznać sytuację, podjąć decyzję i wykonać odpowiednie działanie.

Może to być m.in.:

• obrona strzału,

• chwyt lub odbicie piłki,

• wyjście do dośrodkowania,

• skrócenie kąta,

• sytuacja 1 na 1,

• przechwyt piłki,

• działanie nogami.

W tej fazie podczas analizy bramkarza oceniamy zarówno decyzję, jak i jej wykonanie.

Ale nie możemy analizować ich w oderwaniu od tego, co wydarzyło się wcześniej.

Jeżeli bramkarz jest źle ustawiony, może być zmuszony do wykonania znacznie trudniejszej interwencji. To, co na pierwszy rzut oka wygląda jak błąd techniczny bramkarza, może być konsekwencją błędu w pozycjonowaniu, obserwacji lub wcześniejszej decyzji.

Dlatego zamiast pytać wyłącznie:

„Co bramkarz zrobił źle?”

warto zapytać:

„Dlaczego znalazł się w sytuacji, w której musiał wykonać właśnie takie działanie?”

3. Faza przejściowa – co dzieje się po interwencji?

Nie każda akcja kończy się wraz z pierwszą interwencją.

Jeżeli bramkarz przechwytuje piłkę, musi ocenić możliwość rozpoczęcia ataku. Jeżeli odbija strzał, powinien być przygotowany na kolejne działanie. Jeśli sytuacja nadal trwa, musi szybko odnaleźć się w nowych warunkach.

W treningu bramkarskim ważne jest więc również przejście pomiędzy kolejnymi działaniami.

Analizujemy m.in.:

• reakcję po obronie,

• zachowanie po odbiciu piłki,

• możliwość szybkiego wznowienia gry,

• przejście z działań defensywnych do ofensywnych,

• przygotowanie do kolejnej interwencji.

Bramkarz nie powinien trenować pojedynczych działań tak, jakby każde z nich funkcjonowało osobno.

Mecz jest ciągiem zmieniających się sytuacji.

4. Faza końcowa – piłka jest dalej, ale bramkarz nadal gra

Jeżeli piłka przestaje znajdować się w bezpośrednim obszarze działania bramkarza, nie oznacza to końca jego pracy.

To moment na odbudowanie odpowiedniej pozycji, ponowną obserwację gry i komunikację z zespołem.

Podczas analizy gry bramkarza możemy sprawdzić:

• jak szybko odbudowuje pozycję,

• gdzie ustawia się względem piłki,

• czy obserwuje dalszy rozwój akcji,

• czy odpowiednio przesuwa się wraz z zespołem,

• jak komunikuje się z obrońcami,

• czy jest przygotowany na ponowne wejście piłki w jego obszar działania.

W ten sposób faza końcowa jednej sytuacji bardzo często staje się jednocześnie fazą przygotowawczą kolejnej.

Analiza wideo bramkarza to coś więcej niż szukanie błędów

Właśnie dlatego analiza wideo bramkarza nie powinna polegać na zatrzymaniu nagrania po straconej bramce i stwierdzeniu: „tutaj powinieneś zrobić coś innego”.

Dobra analiza powinna pomóc znaleźć przyczynę.

Czy problemem była technika?
Czy bramkarz był źle ustawiony?
Czy za późno rozpoznał sytuację?
Czy zabrakło komunikacji?
Czy podjął niewłaściwą decyzję?
A może sama decyzja była dobra, ale wykonanie niewłaściwe?

Dopiero znalezienie odpowiedzi pozwala przełożyć analizę meczu bramkarza na proces treningowy.

Od analizy bramkarza do treningu bramkarskiego

Dla nas analiza nie jest celem samym w sobie.

Ma odpowiedzieć na pytanie:

Co możemy zrobić na kolejnym treningu bramkarskim, żeby pomóc zawodnikowi lepiej rozwiązać podobną sytuację?

Jeżeli widzimy problem z pozycjonowaniem – pracujemy nad pozycjonowaniem.

Jeżeli problem pojawia się na etapie obserwacji i rozpoznania sytuacji – sam trening techniki może niczego nie zmienić.

Jeżeli bramkarz podejmuje niewłaściwe decyzje – potrzebuje środowiska treningowego, w którym będzie musiał obserwować, wybierać i reagować na zmieniającą się sytuację.

Analiza → znalezienie przyczyny → trening → ponowna obserwacja w meczu.

To proces, a nie jednorazowa ocena.

Trening bramkarski i analiza bramkarzy w ProKeepers Szczecin

W ProKeepers Szczecin szkolimy bramkarzy w różnych kategoriach wiekowych – od najmłodszych zawodników po bramkarzy seniorskich.

W treningu bramkarskim chcemy rozwijać nie tylko technikę, ale również rozumienie gry, pozycjonowanie, komunikację, obserwację i podejmowanie decyzji przez bramkarza.

Bo czasami efektowna parada jest konsekwencją świetnego działania.

A czasami jest ratowaniem sytuacji, która kilka sekund wcześniej mogła zostać rozwiązana znacznie prościej.

Dlatego analizując bramkarza, nie pytamy tylko:

„Czy obronił?”

Pytamy przede wszystkim:

„Co wydarzyło się wcześniej i dlaczego bramkarz musiał wykonać właśnie takie działanie?”